Tan iyo markii ay burburtay Dowladii dhexe ee somaliya meshana ay ka baxday kala damayntii iyo nidaamkii dowladeed sanadii 1991, bulshadiii Soomaliyed waxay noqdeen kuwo u kala baxsada daafaha aduunka, iyagoo door bidaya in ay nabad ka helayaan dalka ay xiliga u baxsanayaan.
Dal walba oo ad tagto aduunka waxaa ku arkaysaa soomaali, lagama yabo in aad soomaali ka weydo,waxayna bulshada kale ee aduunka kaga duwan yihiin meel walba oo ay tagaan wa la qabnsanayaan, waxayna ka bilabayaan shaqooyin kala duwan,inta badan dalalka ay somalidiu joogto waa kuwo ku leh qiimeyn loolamana dhaqmo sidii ajaniib ee waxa loola dhaqamaa muwaadin leh dalka,balse waxa jira qaar dalalkaa ka mid ah oo shacabkoodu yahay shacab neceb soomaalida oo ay mar mar kula kacaan wax yaabo fool xun,waxana dalalkasi ka mid ah South Africa,Ethopia iyo weliba dalal kale, balse dalalkan dowladoodu ayaa ah kuwa qiimeya soomaalida.
Dhulweynaha Hindiya oo ah dal ku yaala qaarada AASIYa,waa dal ka kaboan 28 gobol waxaana ku nool dad gaaraya 1.2 bilyan oo ah dadka dalka u dhashay,waaxana ay kala haystaan diimo kala duwan, waxaana ugu badan dimaha ay haysataan ,Hindus(83%),islaam(13%),kiristaan(1.4%),badka dhulweynaha hindiya waa 3,287,240km2 waxa ku nool kumanaan Soomaali ah kuwasi oo halkaas u joga labao qorshe.
qeybta koowaad waa inay wax ka bartaan halkaas, iyo kuwa kale oo ah kuwa u jooga jooga hab qaxooti ahaan ah oo ay qaado hay'ada u qabilsan qaramada midobey ee UNHCR.
Ardayda ayaa ah kuwo barata culueumta qaybaheda kala duwam waxaana ka mid ah mamulka iyo maraynta,dhaqaalaha,culuumta siyaasada,caafimadka ,enginerinka iyo weliba madooyin kale. kuwasi oo inta badan wax kabarta Haydarabad,Madras,Puna,Dalhi,Mansoor, waxaana ugu badan oo ay ardaydu wax kabarata wa Hayradabad iyo Madras.
Hadaba Haydarabad wa meel caynke ah ?
Magalaad haydarabad waa magaalo ku taala gobolka Andhra Pradesh mar aan boqday magalaada ayaan waxan kula kulmay qaar ka mid ah soomaali ku nool Haydarabad ee gobolka Andhra Pradesh.
Dr.Saciid Adam Yusuf(gacamey) waxa uu ka mid yahay dadka an kula kulmay Haydarabad waxna ka barta jamacadaha dalka Hindiya,bal in uu iga waramo xalaada guud ee dadka ku nool ?
"Magaladan waxa ku nool dad lagu qiyaasy 24 milion,waxana ku nool kumaanan ajaniib ah ee aan u dhalan dalkan,inta badan dadka ajnabiga ah ee ku nool waxay ka soo kala jeedaan wadamada Sudan, Colombia, Soomaalia, DJabbuti, Falastine, Yemen, Ertrea, China,America,Egland iyo wadamo kale,dadka soomaalida ah ee ku nool guud ahaan Hindiya waxay gaarayaan 1500-2000,waana kuwo ay qiimeyan dadka Hindida ah iyo weliba dowldada dalkan.,soomaalidan ayaa ayagu u kala yimi qorsheyaal kala duwan, waxaana ka mid ah waxbarsho iyo in ay ka sii tahriiban,balse waxa ugu badan wa waxbarsho""ayuu iigu jawaabay.
Waxaan weydiyey ujeedada dhabta ah ee dalkan ay u yimaadaan somalidu ?"
qofba si buu u yimaadaa, qaar waxay u yimaadaan in ay waxkabartaan , kuwana in ay kasii dhoofaan oo ay ka sii tahriiban",
badanaa laakiin surta gal uma noqoto in ay tahriibaan
''' ayuu yiri saciid..
Waxan wax ka weydiyeey DR.Gacamey ujeedada dalka Hindiya looga soo doonto waxbarasha oo looga yimaado dafaha aduunka ?
"ha waa runtaa waxa laga yimaadaa aduunkoo dhan waxaana weeye sababtu waa wadan ay maciishadiisu hoosaysaa waxbarashadiisana waa saraysaa , jamacadahana waa raqiis,waxaana ka heleysaa aqoon leh tayo'' ayuu gacamey ii shegay
Waxan kale oo weydiiyey DR.Gacamey bal inuu iiga waramo xiliga uu yimi,waxa uu u yimi iyo sida uu u arko in uu wax ka barto Hindia ?
"waxaan imi dalkan Hindiya 16 oct 2007, waxaana u imi sidii aan kor ugu sii qaadi lahaa tayadayda aqooneed,waxaana si gaar ah u bartaa Bechalor of medicine and Bechalor of Surgery(dawaynta iyo qaliinka si guud), waxaana u arkaa in ay tahay fursad golden ah oo uu illaah igu maneesatay madama aan nasiib u yeeshay in aan ka mid noqdo Soomaalida ku nool dhulweynaha Hindia" Dr. Gacameey ayaa yiri sidaa.
Ugu danbeytIi Dr.Saciid AAden YUusuf(gacaymey) waxa uu shacabka somaliyeed ugu hambalyeey bisha barakayrsan ee ramadanka waxana uu ugu baqay in ay ka shaqeeyaan nabadgelyada,nabaduna ay tahay waxa kaliye ee ay ku soo noqon karto sharafta umada Soomaliyeed loguna horumarinkaro dalka.
Dhanka kale waxaa jira Soomaali ayadu ka Ganacsata dalkan, kuwaasi oo keena kana dhoofiya badeecadaha qaybaheeda kala duwan.
Mombay wa magalaada ganacisiga ah ee dalkan waxaa ka Ganacsada ganacsato soomaali ah.
Waxay ahayd xili aan safar ku marayey dhulweynaha Hindiya waxaan ka soo degay garoonka diyaradaha ee Mombay(Airportka Mombai),intii aan ku jiray gudaha garoonka waxaan kula kulmay Soomaali fara badan, waxaana ka mid ahayd Hooyo magaceeda iigu sheegtay Caasho Faarax Cali,salan iyo marxabayn ka dib ayaa waxaan weydiiyey meesha ay u socoto iyo weliba halka ay ka timi ?
''Ha hooyo waxan ka tegay Mombay waxan u soocda Soomaaliya ''
Ma waxaad degantahay Mombay, mise waxa u timi arimo caafimad ayaan weydiyey ?
"'Maya hooyo waxaan ka shaqaystaa dalkan anoo Soomaaliya wax ka sooqa kenana Hindiya"
Waxaan kale oo weydiyey, maxaa keentaa dalkan, ma keligaa ayaa Soomaali ah dadka ka shaqeysta halkan, mise waxaa jira dad kale oo ka shaqeeysta dalkan sida adiga oo kale ?
"'Hooyo waxaan keena Dharka shiidka ah,waxaan ka qaada Cilaanka ay dumarku isku qurxiyaan iyo waxyabo kale,haa Soomaali badan ayaa ka shaqaysata inkasto hada ay yartahay Soomaalidu oo ay u wareegsadeen ganacsigoodi dalka Chine,balse waxaa jira Dumar iyo Rag kale oo weli ka shaqeysta dalkan, kuwasi oo kala qaada badeecado kala duwan haba u badnatee Daawada iyo waxyaabo kale'' ayey ii sheegtay Casho, inkastoao aanan waqti saas u sii badan aanan wada joogin ayadoo uu waqyigu aa mid aad u yar oo aanu safar kuwada jirnay qof walbana uu u socady meel gaar ah,ayaan hadana waxaan u sheegay in aan u kuur gelayo xaalada Soomaalida ku nool dalkan Hindiya, kana qorayo qoraalo, waxaan si gaar ah uga codsaday in an sawir ka qaado kuna soo dabaco qoralada,balse wa ay ii surta geli weyday oo waxa ay iishegtay in aysan hada diyar u ahen sawir laga qaado.
Ugu danbeytii Ardayda ayaa ah kuwo siwacan wax uga barta jamacadaha dalkani, kuwasii oo ad marka ad aragto ka dareemayso dadaalka ay ku jiraan sidii ay uga faa'iidaysan lahaayeen waqtiga ay haystaan, ee ay wax ugu baran lahaayeen dalka,dadka iyo diintaba,waxayna gaarayaan ardayda wax ka barata dalkani ilaa 1000 arday kuwasi oo barta culumta qaybaheeda kala duwan,dhanka amaanka la dhaqanka bulshada dalkani waa mid meel sare ka gaarsisan.
Waxaa diyaariyey Maxamed Cabdi Salaad
Somalireal-Newdelhi-Hindiya
Comments to date: 2. Page 1 of 1.
inanta kl malaysia | 11:15am on Saturday, October 24th, 2009 |
salaam all somalians am live in kuala lumpur am studing there iam realy love it malaysia coz malaysia have high education and muslin country also beautiful and nice weather i hope india also like that | |
mohamed malaysia | 11:46pm on Saturday, September 12th, 2009 |
walaahi aad iyo aad yay u wanaagsan tahay in lagu noolaado dalka hindiya waay waxay leedahay maciishad raqiis ah halka dalka malaysia oo aad u qaali tahay ma ciishadiiisu somalida kunool na ay aad ula yaaban tahay | |